Wat betekent ondernemingsvorm?
Je ondernemingsvorm, ook wel rechtsvorm genoemd, is de juridische structuur van je bedrijf.
Die keuze bepaalt onder andere:
- hoe je boekhouding werkt;
- hoeveel belastingen je betaalt;
- of je persoonlijk aansprakelijk bent;
- of je een aparte rechtspersoonlijkheid start of niet.
In België zijn er verschillende ondernemingsvormen, maar starters kiezen meestal tussen twee grote categorieën: de eenmanszaak of de vennootschap.
Elke ondernemingsvorm heeft eigen kenmerken, verplichtingen, voordelen en risico’s. Welke het best bij jou past, hangt af van je situatie en plannen. ‘t Is dus een keuze waar je het best even je tijd voor neemt.
Wat zijn de verschillen tussen een eenmanszaak en een vennootschap?
Het belangrijkste verschil: de rechtspersoonlijkheid
Rechtspersoonlijkheid betekent dat je onderneming juridisch gezien een aparte ‘persoon’ is. Ze kan zelf contracten sluiten, schulden hebben en rechten uitoefenen. Belangrijk voordeel: je privévermogen blijft netjes gescheiden van dat van de onderneming.
Eenmanszaak: zonder rechtspersoonlijkheid
Jij bént je onderneming. Er is geen scheiding tussen jou en je bedrijf. Je privévermogen is dus ook je zakelijk vermogen.
Vennootschap: met rechtspersoonlijkheid
Jouw bedrijf staat los van jou persoonlijk, het is een aparte juridische entiteit. Je privévermogen is (in principe) beschermd.
Eenmanszaak: wat is dat precies?
Een eenmanszaak is de eenvoudigste ondernemingsvorm. Je bent als natuurlijk persoon de eigenaar en verantwoordelijke van je bedrijf. Er is geen onderscheid tussen jou als persoon en jouw bedrijf. Wat je bedrijf verdient, telt direct als jouw persoonlijke inkomsten.
‘t Is daarom ook populair bij starters. Het opstarten van een eenmanszaak is goedkoper en eenvoudiger dan een vennootschap, maar er zijn ook risico’s aan verbonden.
De voordelen van een eenmanszaak
- Eenvoudig en goedkoop opstarten: Geen minimumkapitaal nodig, geen bezoekjes aan de notaris vereist. Een eenmanszaak richt je makkelijk op.
- Volledige controle: Want jij bent de enige beslissingsnemer in de zaak, geen overleg nodig.
- Beperkte verplichtingen: Zowel administratief als boekhoudkundig. Dat maakt je boekhouding ook meteen eenvoudiger (en goedkoper). Je kan bijvoorbeeld zelf je boekhouding doen via Dexxter of Accountable.
De nadelen van een eenmanszaak
- Persoonlijke aansprakelijkheid: Heb je schulden? Dan kan een schuldeiser aanspraak maken op al je bezittingen, ook jouw persoonlijke spullen of je woning.
- Inkomsten belast via de personenbelasting: En da’s een hoger tarief dan de belasting voor vennootschappen.
- Moeilijker overdraagbaar: Denk je aan opvolging of overname? Dat uitwerken als eenmanszaak is wat moeilijker.
Vennootschap: wat houdt dat in?
Als je een vennootschap opricht, creëer je een aparte rechtspersoon. Ze staat los van jou als freelancer en heeft eigen rechten en verplichtingen.
Hoe werkt dat dan?
Je richt een vennootschap op via een oprichtingsakte (bij de notaris). De vennootschap krijgt een eigen juridische identiteit, en je privévermogen is in principe beschermd tegen zakelijke schulden.
De voordelen van een vennootschap
- Beperkte aansprakelijkheid: In de meeste vennootschapsvormen is je privévermogen beschermd.
- Lager belastingtarief: De vennootschapsbelasting is fiscaal interessanter dan de personenbelasting.
- Duidelijke afspraken: Afspraken tussen partners, ‘t staat allemaal netjes op papier. Duidelijk en veilig.
- Makkelijker overdraagbaar: Een opvolging, overname of extra investeerders: ‘t is vrij makkelijk te regelen.
De nadelen van een vennootschap
- Hogere oprichtings- en werkingskosten: Denk aan een notaris, een verplicht financieel plan en meer verplichtingen.
- Complexere administratie: Want je hebt meer juridische, administratieve en boekhoudkundige verplichtingen... En da’s meteen de reden van die hogere kosten.
- Winst niet zomaar privé beschikbaar: Ook voor de uitkering van je winst gelden specifieke regels.
De verschillende vennootschapsvormen
‘t Zijn er veel. En elke vennootschapsvorm heeft op zijn beurt nog eens voor- en nadelen. Benieuwd naar de meest voorkomende? Liantis lijst ze hier duidelijk voor je op.
Hoe kies jij de juiste ondernemingsvorm?
Welke ondernemingsvorm matcht nu écht met jou? Een eenmanszaak, of toch een vennootschap?
Awel, stel jezelf enkele vragen en hak zo de knoop door.
- Vlieg je er alleen in, of samen met een of meerdere partners?
- Hoeveel risico’s wil ik persoonlijk dragen als er iets fout loopt?
- Heb je startkapitaal nodig? En heb je dat geld ter beschikking?
- Moet ik eerst investeren of kan ik direct starten?
- Hoeveel administratie wil ik op mij nemen?
Extra hulp nodig? Laat je stap voor stap gidsen via:
- De keuzehulp van Liantis: welke ondernemingsvorm kiezen als startende zelfstandige?
- De Starters GPS van Liantis.
Creatieve freelancers: denk aan je auteursrechten!
Voor creatieve freelancers zijn auteursrechten een gamechanger. Een vergoeding voor je auteursrechten heeft invloed op het financiële plaatje van jouw onderneming en daarbij horende de keuze van ondernemingsvorm.
En auteursrechten zijn er niet alleen voor auteurs. Als jij als freelancer een werk maakt dat beschermd wordt door het auteursrecht, heb jij ook recht op zo’n auteursvergoeding.
Waarom is dat nu net zo’n voordeel, die auteursvergoeding? Een vergoeding uit auteursrechten wordt lager belast dan beroepsinkomsten én is vrijgesteld van sociale bijdragen. Dat betekent dat je maandelijks netto veel meer kan overhouden.
Auteursrechten in een eenmanszaak
Als eenmanszaak factureer je je auteursrechten per factuur naar je opdrachtgever. Let wel, daar komt veel werk bij kijken voor je opdrachtgever. Berekeningen, aangiftes, fiscale fiche opstellen jaarlijks …
Via het facturatieplatform van Creative Shelter factureer je vlotjes, zonder extra werk, je auteursrechten per factuur. Da’s een auteursvergoeding ontvangen, zonder gedoe.
Auteursrechten in een vennootschap
Als bestuurder van een vennootschap kan je jezelf een extra vergoeding uitkeren voor het toekennen van je auteursrechten (= een auteursvergoeding). Het voordeel van die vergoeding? Dat die extra laag belast wordt.
Da’s dus niet per factuur, of gewoon even uitkeren. Die auteursrechten moet je op een correcte manier overdragen aan je vennootschap, om daar op jouw beurt een marktconforme vergoeding voor te ontvangen.
En bij Creative Shelter helpen we je daar graag mee. We zorgen ervoor dat alles volgens de regeltjes verloopt en dat alle bijbehorende administratie in orde is."
Benieuwd of jij recht hebt op een auteursvergoeding? Doe hier onze ‘Kom ik in aanmerking’-test en ontdek het in minder dan 2 minuten.
Conclusie: wat past bij jou?
- Eenmanszaak: Ideaal als je alleen start, weinig risico’s neemt en het administratief graag simpel houdt.
- Vennootschap: Interessant zodra je groeit, partners wilt betrekken of je fiscale planning wilt optimaliseren op een complexer niveau.
En als creatieve freelancer?
Denk altijd even na over je auteursrechten, die kunnen je keuze positief beïnvloeden richting een eenmanszaak, juist omdat je daar meer netto voordeel uit haalt.
FAQ: snelle antwoorden op populaire vragen
Wat is een ondernemingsvorm?
De juridische structuur van je onderneming bepaalt hoe je werkt, welke verplichtingen je hebt en hoe je belast wordt.
Welke ondernemingsvormen bestaan er in België?
De eenmanszaak en verschillende soorten vennootschappen (BV, NV, VOF, CommV …).
Welke ondernemingsvorm kies ik als starter?
Dat hangt af van je risico, toekomstplannen en financiële situatie. De meeste starters beginnen met een eenmanszaak.
Welke ondernemingsvorm heeft rechtspersoonlijkheid?
Alle vennootschappen. Een eenmanszaak niet.
Wat zijn de belangrijkste voordelen van een eenmanszaak?
Goedkoop, eenvoudig, snel op te richten.
Wat zijn de belangrijkste voordelen van een vennootschap?
Beperkte aansprakelijkheid, lagere belasting en meer groeimogelijkheden.
